Waarom slapen katten zoveel?

Katten hebben de reputatie afzijdig te zijn en hoewel het geen juiste beoordeling is, komt een deel van die interpretatie voort uit het feit dat katten bekend staan omdat ze het grootste deel van de dag slapend doorbrengen.

Sommige mensen bestempelen katten zelfs als lui omdat slapen ongeveer twee derde van hun leven kost. Als mensen zeggen dat katten lui zijn, zitten ze eigenlijk ver van de waarheid af.

Voor mensen die niet van katten houden of er niet bekend mee zijn, kan het lijken alsof katten niets doen en gewoon op mensen vertrouwen die hun een eindeloze voorraad voedsel leveren.

Als je even de tijd neemt om echt te kijken naar waarom katten slapen zoals ze doen, krijg je een heel ander perspectief en een nieuw soort respect voor hoe het lichaam van een kat zo efficiënt werkt.

Katten hebben energie nodig voor de jacht

In tegenstelling tot dieren die kunnen leven op granen en grassen, zijn katten echte roofdieren. Voedsel voor een vleeseter groeit immers niet in uitgestrekte velden, dus om te eten moet de jager werken.

Zodra de prooi ontdekt is, gaat de kat over op jachtmodus, en gaat hij voorzichtig enkele centimeters omhoog om zo in de perfecte positie te komen om zijn prooi te bespringen.

Omdat het een hinderlaag-roofdier is, vereist de poging van de kat om een prooi te vangen korte maar intense uitbarstingen van energie. Katten zijn geen aaseters, dus de prooi die ze eten moet vers zijn. Het moeten hebben van verse prooien vereist de noodzaak nou eenmaal om te jagen.

Jagen vereist energie en als je de stressfactor toevoegt van katten die zowel roofdier als prooi zijn (vanwege hun grootte), moet de kat ervoor zorgen dat hij goed voorbereid is op de vele jachtpogingen die hij kan doen.

Slaap is nodig om energie te besparen en op te laden voor de volgende jacht. Katten slapen ongeveer 12 tot 16 uur per dag.

Katten slapen met één oog open

Ok, de kat slaapt niet echt met één oog open, maar hij heeft wel de neiging om lichtjes te slapen. Omdat hij een “afwachtende” roofdier is, hangt het ervan af of hij in actie kan komen als er potentiële prooien verschijnen.

Een groot deel van de slaap die je kat doormaakt, is een lichte slaap, zodat hij meteen in actie kan komen als dat nodig is. Dit slaapniveau helpt zijn lichaam om onmiddellijk te kunnen reageren. Katten komen wel in een diepe slaap, maar in kortere cycli van ongeveer 10-15 minuten per keer.

Katten hebben verschillende slaapposities en sommigen van hen kunnen eruitzien alsof je kat niet gaat slapen maar gewoon onderuit gezakt gaat zitten.

Wanneer een kat in die lichte kat-dut fase is, zul je merken dat zijn oren af en toe een beetje bewegen en dat er ook ééntje in de richting van een interessant geluid kan draaien. Zijn ogen zullen niet helemaal gesloten zijn en kunnen af en toe een beetje opengaan.

Slaapposities kunnen ook worden bepaald door de temperatuur. Wanneer katten koud zijn, hebben ze de neiging om te slapen in een opgerolde positie en wanneer de temperatuur warm is, kunnen ze meer uitgestrekt slapen.

De nachtelijke kattengekte

Voor veel katouders slaat de slaapcyclus van de kat nergens op. De kat slaapt de hele dag en gaat dan ‘s nachts de “kattengekte” in, stuitert tegen de muren op, gooit dingen omver en klauwt om 4 uur’ s nachts naar je gezicht terwijl je probeert te slapen.

Je kat is nou eenmaal een schemerig roofdier en dat betekent dat hij van nature meer actief is tussen zonsondergang en zonsopgang. In een buitenomgeving zou het type prooi waar hij op zou jagen actiever zijn tijdens die schemering uren. Zijn interne klok is zo ingesteld om overdag te rusten en klaar voor wat actie in de vroege avond.

Katten zijn erg meegaand

Hoewel je huiskat zich geen zorgen hoeft te maken over de jacht naar zijn volgende maaltijd, heeft hij nog steeds hetzelfde natuurlijke slaappatroon. Veel katten leren zich echter aan te passen aan onze schema’s en worden overdag actiever.

Wat te doen als je kat s’nachts een echte feestbeest is

Als je kat je echter ‘s nachts wakker houdt, zorg dan overdag voor meer mogelijkheden om te verkennen en te jagen (of speelgoed) om hem actief te houden.

Naast het doen van een paar interactieve speelsessies gedurende de dag, moet je ervoor zorgen dat je een soort zelfde speelsessie vlak voor het slapengaan organiseert, en dan je kat wat te eten aanbiedt als een grote beloning.

Verhoog niet de hoeveelheid voer dat je hem gedurende de dag geeft, verdeel de porties gewoon op, zodat je na de speelsessie wat aan je kat kan geven.

De kans is groot dat je kat, na die energieke sessie en nu wat te eten in zijn buik heeft, gewoon zal gaan slapen. Dit is gebaseerd op de natuurlijke cyclus van een kat namelijk:

  • Jagen
  • Eten
  • Verzorgen
  • Slapen

De kat moet korte maar intense energie uitbarstingen gebruiken om te jagen, en als hij eenmaal zijn prooi heeft gevangen, krijgt hij daar genot van.

Na de maaltijd verzorgt de kat zichzelf om zo sporen van de prooi te verwijderen. Dit maakt deel uit van de manier waarop een kat zichzelf beschermd. Het verwijderen van sporen van zijn net gedode prooi helpt voorkomen dat andere prooien in het gebied de aanwezigheid van een roofdier zullen waarnemen.

Katten zijn ook prooidieren (in Nederland eigenlijk niet), zodat de verzorging helpt te voorkomen dat andere roofdieren in het gebied worden gewaarschuwd.

Als alle verzorging klaar is, is de kat klaar om te gaan slapen. Als je de laatste spelsessie kort voor het slapengaan houdt, dan heb je een veel betere kans dat je kat de hele nacht zal door slapen (en jij dus ook).

Als je kat je ‘s nachts blijft wakker houden, zet dan voor het slapen gaan speelgoed waar voer in kan, klaar voor je kat. Als je kat je wakker maakt in de vroege ochtenduren, overweeg dan om een voerautomaat met timer te gebruiken.

Maak niet de fout om op te staan en je kat te gaan voeren, en dat alleen om hem te kalmeren als hij je te vroeg wakker maakt. Als je dat wel doet, beloon je namelijk het ongewenste gedrag.

Dromen katten?

Katten ervaren REM-slaap (snelle oogbeweging) zoals mensen dat doen en dat is de fase waarin dromen plaatsvinden. Tijdens deze fase kun je zien dat de snorharen of pootjes van je kat trillen. Waar dromen katten over? Dat zullen katten niet vertellen, maar mijn wilde gok is dat muizen en vogels een grote rol in hun dromen hebben.

Veranderingen in slaappatronen

Terwijl katten wel een groot deel van de dag slapen, maar als je merkt dat het slaappatroon van je kat is veranderd, wees er dan zeker van dat er niets aan de hand is door een afspraak met je dierenarts te maken.

Als je kat te veel slaapt of niet zoveel slaapt als normaal, kan er een onderliggend medisch probleem zijn.

Hyperthyreoïdie veroorzaakt bijvoorbeeld een afgifte van te veel schildklierhormonen en dat versnelt de stofwisseling zodat de kat mogelijk niet zoveel slaapt als normaal.

Oudere katten met een verminderd zintuig of met cognitieve problemen kunnen voor langere periodes slapen.

Katten met gehoorverlies kunnen gemakkelijk schrikken tijdens het slapen, dus houdt rekening met hoe je ze wakker maakt.